"Zjawiska krasowe"
Wystawa znajduje się w korytarzach na wysokim parterze w gmachu głównym AGH (budynek A-0).
Opracował ją i zrealizował w 1976 r. zespół pracowników Muzeum kierowany przez dr Janusza Horzemskiego.
W 18-tu gablotach wolnostojących umieszczono okazy zbierane lub zgromadzone przez Anadrzeja Górnego
oraz eksponaty ze zbiorów muzeum. Fotogramy wykonane są przez różnych autorów.
Ryciny i niektóre sformułowania pochodzą z prac, których wykaz podano w gablocie na wstępie ekspozycji.
Całość zrealizowano w manierze czarno-białej. Początek wystawy to gablota, w której oprócz definicji krasu
i zjawisk krasowych wymieniono obszary występowania tych zjawisk w Polsce i na świecie. W następnych dwu
gablotach na rysunkach schematycznych i wybranych planach jaskiń przedstawiono genezę zjawisk krasowych
podziemnych i powierzchniowych na przykładach ilustrowanych zdjęciami i okazami.
Gablota czwarta pokazuje martwice (trawertyny) - osady wapienne wytrącające się
przy wywierzyskach i źródłach krasowych, często zawierające szczątki fauny i flory.
Rozwój form krasu podziemnego przedstawiony jest w trzech kolejnych gablotach.
Na przykładzie zdjęć i eksponatów pokazano strefowość tworzenia się form podziemnych.
Powstają one w warunkach wadycznych, w strefie aeracji czyli napowietrzania powyżej zwierciadła wody,
gdzie na skały wapienne oddziaływują szczelinami płynące wody pochodzące z powierzchni.
Poniżej ich zwierciadła znajduje się strefa saturacji tj. nasycenia wodą, gdzie w warunkach freatycznych
woda poprzez rozpuszczanie skał wytwarza jamy i studnie. Nacieki, ich charakterystykę i warunki
powstawania można oglądać w ośmiu kolejnych gablotach. Temat "nacieki" jest ilustrowany fotogramami
i okazami pochodzącymi z wielu jaskiń Polski i Europy. Widzimy tutaj stalaktyty, stalagmity, polewy, żebra,
draperie, zasłony, bariery, talerzyki, misy naciekowe, pizolity oraz nacieki agrawitacyjne, takie jak grzybki
i heliktyty. Heliktyty to zazwyczaj krystaliczne, nieregularne wyrostki rosnące w dowolnych kierunkach,
często na stalaktytach, polewach i na ścianach podziemnych kawern. Osobna gablota przedstawia osady okruchowe
i utwory cementacyjne jakie mogą tworzyć się w jaskiniach. Dwie następne gabloty poświęcone są mieszkańcom jaskiń,
dla których stanowiły one schronienie. Uważny obserwator potrafi dostrzec resztki kości scementowane drobnoziarnistym
kalcytem (tzw. brekcję kostną). Ślady pobytu zwierząt i człowieka, to najczęściej w różnym stanie zachowane
fragmenty szkieletów kostnych, ułomki ceramiki, bądź też, jak wykazują najnowsze badania, nacieki z ciemno
zabarwionymi węglistymi laminami będącymi dowodem na używanie ognia w jaskiniach.
^ Do góry
|
Zjawiska krasowe
Zjawiska krasowe 